આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જોકી $J$ ની $X$ સ્થિતિ માટે,ગેલ્વેનોમીટરમાં શૂન્ય આવર્તન જોવા મળે છે. તો બિંદુઓ $A$ અને $X$ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ................ $V$ છે.

પ્રાથમિક કોષનો આંતરિક અવરોધ માપવા માટેના પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જ્યારે કોષ ઓપન સર્કિટમાં હોય ત્યારે પોટેન્શિયોમીટરના તાર પર સંતુલન લંબાઈ $\ell$ મળે છે. હવે કોષને $R$ અવરોધ દ્વારા શોર્ટ સર્કિટ કરવામાં આવે છે. જો $R$ એ કોષના આંતરિક અવરોધ જેટલો હોય,તો પોટેન્શિયોમીટરના તાર પર સંતુલન લંબાઈ કેટલી હશે?

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં,જ્યારે એક કોષને પોટેન્શિયોમીટરના તારના $60 \ cm$ લંબાઈ પર જોડવામાં આવે છે ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાં કોઈ વિચલન જોવા મળતું નથી. જો કોષને $6 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે,તો તારના $50 \ cm$ પર સંતુલન બિંદુ મળે છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ .............. $\Omega$ છે.

$100 \, cm$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયરનો અવરોધ $10 \, \Omega$ છે. તેને $R$ અવરોધ અને $2 \, V$ ના $emf$ ધરાવતા અને નહિવત આંતરિક અવરોધ વાળા કોષ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. $10 \, mV$ ના $emf$ ધરાવતા સ્ત્રોતને પોટેન્શિયોમીટર વાયરની $40 \, cm$ લંબાઈ સામે સંતુલિત કરવામાં આવે છે. બાહ્ય અવરોધ $R$ નું મૂલ્ય શું છે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોટેન્શિયોમીટર સાથે પ્રયોગ કરતી વખતે,એવું જોવા મળ્યું કે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવતું આવર્તન એક તરફી છે અને $(i)$ જ્યારે જોકીને તારના એક છેડા $A$ થી છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન ઘટે છે; $(ii)$ જ્યારે જોકીને છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન વધે છે.
$(i)$ કિસ્સા $(i)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ ($+$ અથવા $-ve$) $X$ પર જોડાયેલ છે અને $E_1$ એ $E$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(ii)$ કિસ્સા $(ii)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ $X$ પર જોડાયેલ છે?

એક પોટેન્શિયોમીટર વાયર $100 \, cm$ લાંબો છે અને તેની આસપાસ અચળ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત જાળવવામાં આવે છે. બે કોષોને શ્રેણીમાં પ્રથમ એકબીજાને ટેકો આપવા માટે અને પછી વિરુદ્ધ દિશામાં જોડવામાં આવે છે. બંને કિસ્સાઓમાં વાયરના ધન છેડાથી $50 \, cm$ અને $10 \, cm$ પર સંતુલન બિંદુઓ મળે છે. emf નો ગુણોત્તર કેટલો છે?